ΔΗΜΟΤΕΣ, ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ και ΟΙΚΙΣΜΟΙ. Ας τους ακούμε!

  

 

Μεσολάβησαν, είναι αλήθεια, τα δραματικά γεγονότα του φετεινού καλοκαιριού! Που τελειωμό δεν έχουν.... 

Απελπισία και οργή! Κάτι πάει λάθος, δε μπορεί! 

Και θα το βρούμε ξανά μπροστά μας στα επόμενα που θα ΄ρθουν, αν δε σκύψουμε (ταπεινά) να το αντιμετωπίσουμε!

Στα δικά μας τώρα. Ίσως δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητο ένα γεγονός :

ότι το Συμβούλιο Τοπικής Κοινότητας Αρτέμιδος είχε περιλάβει στην ημερήσια διάταξη της 8^ης συνεδρίασής του, που έγινε δια περιφοράς  (μέσω διαδικτύου) στις 28 Ιουλίου 2021, την ανάπτυξη από εκπρόσωπο του ΔΣ του τοπικού Συλλόγου Αγίου Νικολάου των προβλημάτων του οικισμού.  

Εισάγεται έτσι μια νέα, χωρίς προηγούμενο για το συγκεκριμένο Όργανο της Δημοτικής Αρχής, αντίληψη και πρακτική για την προσέγγιση των τοπικών προβλημάτων της Αρτέμιδας. Το λιγότερο κέρδος απ’ αυτή την επαφή είτε άμεσα, με επιτροπές δημοτών, είτε έμμεσα, μέσω εκπροσώπων τους σε συλλογικούς φορείς, είναι πως τα προβλήματα βγαίνουν από την αφάνεια και δημοσιοποιούνται.

 

Γνωρίζουμε πως ο ρόλος που ο Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων προορίζει για τα Συμβούλια Κοινοτήτων είναι κυρίως γνωμοδοτικός και εισηγητικός.

Εννοείται πως τέτοιες διαδικασίες αποκτούν ουσία μόνο αν οι συζητήσεις και αποφάσεις των οργάνων αυτών της κάθε Δημοτικής Αρχής βρίσκουν το δρόμο τους μέχρι τα Δημοτικά Συμβούλια των Δήμων. Δεν είναι αποδεκτό ούτε για τα ίδια τα μέλη των Κοινοτικών Συμβουλίων να αισθάνονται ότι καταθέτουν απόψεις χωρίς τελικό προορισμό.

 

Δεν έχουμε παρά να ευχηθούμε η πρωτοβουλία να έχει συνέχεια και κυρίως να μη πέσει στο κενό η προσπάθεια!

Πέρα από τις ευχές όμως,

η ουσιαστική διασύνδεση του Δημοτικού Συμβουλίου Σ-Α με τα Τοπικά Συμβούλια, είτε των Σπάτων, είτε της Αρτέμιδος, προϋποθέτει το Δημοτικό Συμβούλιο να εντάξει στην ημερήσια διάταξη των συνεδριάσεών του χρόνο ενημέρωσης και συζήτησης των θεμάτων που έχουν απασχολήσει τις συνεδριάσεις των Τοπικών.                        

Και μάλιστα αυτό να γίνεται σε τακτική βάση!

 ==== ====

Από τον Σύλλογο Αγίου Νικολάου Αρτέμιδος ενημερωθήκαμε για τα ζητήματα που απασχολούν τον Οικισμό τους και τις μέχρι τώρα ενέργειές τους, τα οποία και παραθέτουμε:

Αποκλεισμός κυκλοφορίας τροχοφόρων στην παραλία Αγίου Νικολάου – Απαγορευτική σηματοδότηση - Αστυνόμευση

Σχετικά προηγούμενα έγγραφά μας:

Προς τον Δήμο Σ-Α -Τεχνική Υπηρεσία – Δημοτική Αστυνομία (αρ. πρωτ.7415/09.03.20)

Προς το Λιμεναρχείο Ραφήνας (αρ. πρωτ.1648 – 10.05.2018)

Προς το Αστυνομικό Τμήμα Σ-Α (αρ. πρωτ. 1016/55/5 -10.05.2018)

Προς τον Δήμο Σ-Α - Τεχνική Υπηρεσία – Δημοτική Αστυνομία – Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης (Σ.Δ.Ε.) (αρ. πρωτ. 4288/16.02.18)

Προς την Τροχαία

Προς το Λιμεναρχείο Ραφήνας (αρ. πρωτ. 1108/12.02.18)

Προς τον Δήμαρχο Σ-Α και προς τον Σ.Δ.Ε. (αρ. πρωτ. 4296/15.02.16)

Αντιμετώπιση της εξελισσόμενης καταστροφής του ανατολικού πεζοδρόμου λόγω διάβρωσης του υπεδάφους και κατακρημνίσεων με σύνταξη σχετικής μελέτης Άμεση παρέμβαση και αποκατάσταση στα επικίνδυνα σημεία

Σχετικά προηγούμενα έγγραφά μας:

Προς τον Δήμαρχο Σ-Α – Πρόεδρο Δημοτικού Συμβουλίου – Τεχνική Υπηρεσία (αρ. πρωτ. 33978/09.10.19)

Προς το Γραφείο Αντιπεριφερειάρχη

Αντικατάσταση για τα κατεστραμμένα παγκάκια του ανατολικού πεζοδρόμου και της νότιας ακτής του οικισμού

Σχετικά προηγούμενα έγγραφά μας:

Προς τον Δήμαρχο Σ-Α – Τεχνική Υπηρεσία (αρ. πρωτ. 28060/04.09.17)

Προς την Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου Σ-Α (26.04.17)

Αποτελεσματικότερη τακτική αποκομιδή σκουπιδιών. Σημεία συγκέντρωσης και τακτικής αποκομιδής κηπαίων απορριμμάτων

Σχετικά προηγούμενα έγγραφά μας:

Αίτημά μας για παράσταση του Συλλόγου και σχετική προ ημερησίας συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο Σ-Α (31.07.18)

Προς τον Δήμαρχο Σ-Α και τον Αντιδήμαρχο Καθαριότητας (αρ. πρωτ. 34088/29/09/14)

Μέτρα ασφάλειας και προστασίας λουομένων με τοποθέτηση και συντήρηση σημαντήρων (σημαδούρες) για τα όρια κολύμβησης και τους διαδρόμους των Σχολών Θαλασσίων Αθλημάτων

Σχετικά προηγούμενα έγγραφά μας:

Προς το Λιμεναρχείο Ραφήνας (αρ. πρωτ. 5098/15.07.20)

Προς τον Δήμαρχο Σ-Α (αρ. πρωτ. 34085/29.09.14)

Προς το Λιμεναρχείο Ραφήνας (αρ. πρωτ. 6757/30.09.14)

Προς την Περιφέρεια Αν. Αττικής (αρ. πρωτ. 190094/30.09.14)

Τακτική, ανά μήνα, απομάκρυνση ξεβρασμένων φυκιών από τις παραλίες, ώστε να αποφεύγεται η συσσώρευση όγκων και η σήψη

Όχι στη χρήση ακατάλληλων μέσων (τρακτέρ) και στην επακόλουθη αμμοληψία

Επιτήρηση της τήρησης των όρων παραχώρησης απλής χρήσης αιγιαλού από τα Κ.Υ.Ε. Εξασφάλιση ελεύθερης πρόσβασης του κοινού και ελεύθερης διέλευσης των περιπατητών στον αιγιαλό

Σχετικά προηγούμενα έγγραφά μας:

Προς τον Δήμαρχο Σ-Α και Πρόεδρο Δημοτικού Συμβουλίου (αρ. πρωτ. 12712/10.05.18)

Προς το Αστυνομικό Τμήμα Σ-Α (αρ. πρωτ. 1016/55/5-10.05.18)

Προς την Περιφερειακή Διεύθυνση Δημόσιας Περιουσίας Αν. Αττικής (αρ. πρωτ. 40714 11.05.18)

Επίσπευση των διαδικασιών για την Πράξη Εφαρμογής στην Π.Ε. 1-2

Σχετικό προηγούμενο έγγραφο:

Υπόμνημα προς Δήμαρχο Σ-Α (αρ. πρωτ. 7419/09.03.20)

Βελτίωση και συντήρηση του οδοστρώματος στους δρόμους του Οικισμού

Προς τον Δήμαρχο Σ-Α και Σ.Δ.Ε. (αρ. πρωτ. 9431/27.03.15)

Πάγιο αίτημα

====  ====

Ανεμογεννήτριες 

Ό τι λάμπει δεν είναι χρυσός

αλλά τα συμφέροντα είναι χρυσά και η διαπλοκή τεράστια.....

Πρόσφατη ανάρτηση του καθηγητή Σεισμολογίας ΑΚΗ ΤΣΕΛΕΝΤΗ

Πιστεύετε ότι τα αιολικά πάρκα επηρεάζουν τα μεταναστευτικά πουλιά όπως ορτύκια, μπεκάτσες, φάσσες, τρυγόνια ;;; 

Σας αρέσει η εικόνα των βουνών μας ; 

Ο θόρυβος από τους τεράστιους έλικες  τις ημέρες  με έντονα αέρα στα βουνά μας ;; 

Υπάρχει τελικά όφελος για τη χώρα μας ;; 

Το έχετε γευτεί στους λογαριασμούς σας ;; 

Αξίζει αυτή η παρέμβαση στις κορυφές των ελληνικών βουνών μας ;;

Ανεμογεννήτριες: Μικρό το όφελος, μεγάλη η καταστροφή λένε τώρα οι επιστήμονες.

Έντονα αμφισβητείται πλέον η κατασκευή και η λειτουργία ανεμογεννητριών, ως εναλλακτική λύση παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Τα συμπεράσματα που έχουν προκύψει από τη χρονική στιγμή που άρχισαν να λειτουργούν οι πρώτες ανεμογεννήτριες είναι απογοητευτικά και ταυτόχρονα αποκαλυπτικά:

Σύμφωνα με στοιχεία της οργάνωσης GREEN PLANET: «η παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια από τη λειτουργία ανεμογεννητριών είναι απίστευτα ασήμαντη ενώ η καταστροφή στο φυσικό περιβάλλον είναι πρωτοφανής και ανεπανόρθωτη!»

Από τα γεγονότα που σχετίζονται με την εγκατάσταση των ανεμογεννητριών προκύπτει ότι μια ανεξέλεγκτη καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος βρίσκεται σε εξέλιξη, με μοναδικό κίνητρο το οικονομικό όφελος επιχειρηματιών, που εκμεταλλευόμενοι τις μεγάλες επιδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης επωφελούνται της ευνοϊκής γι' αυτούς νομοθεσίας. Μερικές από τις επιπτώσεις είναι σύμφωνα με τους επιστήμονες οι εξής:

- Η χλωρίδα, η πανίδα, οι ανεξερεύνητες αρχαιολογικές θέσεις, τα παραδοσιακά μονοπάτια, θα χαθούν κάτω από το βάρος των βίαιων επεμβάσεων.

- Οι εκατοντάδες ανεμογεννήτριες, οι υποσταθμοί, οι γραμμές μεταφοράς θα εξαφανίσουν το κάλλος των φυσικών τοπίων που θα μετατραπούν σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής αιολικής ενέργειας. Επίσης θα φέρουν καίριο πλήγμα στον τουρισμό (στη Δανία ο τουρισμός έπεσε 40%), την κτηνοτροφία και σε όλους αυτούς που εργάζονται και ζουν από το δάσος.

- Το μεγαλύτερο αιολικό «πάρκο» στην Ευρώπη έχει τρεις μόνιμους υπαλλήλους. Επομένως το πρόσχημα για την καταπολέμηση της ανεργίας είναι ψευδές.

- Καταστρέφεται το δάσος από διαμορφώσεις και διανοίξεις δρόμων.

- Οι εγκαταστάσεις εξυπηρετούν τα ευκαιριακά συμφέροντα των επιχειρηματιών της αιολικής ενέργειας που σπεύδουν να αξιοποιήσουν τα Ευρωπαϊκά κονδύλια ως νέοι αποικιοκράτες.

- Αυτοί που επιζητούν την ηρεμία της φύσης και της υπαίθρου, παύουν να επισκέπτονται περιοχές με ανεμογεννήτριες εξαιτίας της οπτικής και ηχητικής ρύπανσης. Αυτό το διαπιστώνει όποιος προσπαθήσει να ζήσει έστω και μια μέρα σε περιοχή δίπλα σε ανεμογεννήτριες.

- Ο ήχος μιας ανεμογεννήτριας είναι ένας θόρυβος διαπεραστικός, χαμηλής συχνότητας γδούπος, κάθε φορά που η έλικα περνά από τον πύργο της. Θυμίζει την αντήχηση του ελικοπτέρου από μακριά.

- Οπτικά μια ανεμογεννήτρια διακρίνεται από απόσταση 40 χιλιομέτρων μιας και το ύψος της ξεκινά από 65 μέτρα και μπορεί να φτάσει έως και τα 105 μέτρα. Το συνολικό βάρος της κάθε ανεμογεννήτριας είναι ανάλογο με το μέγεθός της και ξεκινάει από 223 τόνους, 264 τόνους, 313 τόνους και φτάνει στους 383 τόνους. Κάθε ανεμογεννήτρια χρειάζεται 100 τ.μ. τσιμέντο και σε βάθος τουλάχιστον 3 μέτρων και για κάθε πυλώνα χρειάζεται να πέσουν 500 περίπου κυβικά μέτρα μπετόν.

- Αρκετές φορές έχει τύχει να σπάσουν έλικες, που ο καθένας τους ζυγίζει 1,5 τόνο και να εκσφενδονιστούν έως και 400 μέτρα μακριά.

- Επηρεάζουν ψυχολογικά τον άνθρωπο ακόμη και σε απόσταση 1,5 χιλιομέτρου.

- Ακόμα και αν τοποθετηθούν 25.000 ανεμογεννήτριες οι ρύποι σε διοξείδιο του άνθρακα και διοξείδιο του θείου θα παραμείνουν κατά 99,93%.

- Η τιμή του ρεύματος που παράγεται από την αιολική ενέργεια, και που φτάνει στο τελικό αποδέκτη, δηλαδή τον καταναλωτή, όχι μόνο δεν είναι μειωμένη, αλλά αυξάνεται από 130% έως 400%, σε σχέση με τις τιμές της συμβατικής ενέργειας.

- Το ζωικό βασίλειο θα υποφέρει. Οι ανεμογεννήτριες μόνο στην περιοχή της Καλιφόρνιας σκοτώνουν κατά μέσο όρο 200-300 γεράκια, και 40-60 χρυσαετούς ετησίως, ενώ έχει εκτιμηθεί ότι 7.000 αποδημητικά πουλιά το χρόνο σκοτώνονται από αιολικούς στροβιλοκινητήρες στη νότια Καλιφόρνια.

- Το μανιφέστο 100 Γερμανών καθηγητών και διανοουμένων σχετικά με την αιολική ενέργεια αναφέρει: η ικανότητα παραγωγής ενέργειας από τον άνεμο είναι συγκριτικά χαμηλή. Οι ανεμογεννήτριες με επιφάνεια πτερυγίων ίσων με το μέγεθος ενός γηπέδου ποδοσφαίρου, παράγουν μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό της ενέργειας που παράγει ένας συμβατός σταθμός. Έτσι με περισσότερες από 5.000 ανεμογεννήτριες στη Γερμανία, παράγεται λιγότερο από το 1% του απαιτούμενου ηλεκτρισμού. Στη Μ. Βρετανία, θα χρειαζόντουσαν 14.400 ανεμογεννήτριες για να παραχθεί το 4,4% του ηλεκτρικού ρεύματος και 32.700 για να παράγουμε το 10%. Οι δείκτες μόλυνσης είναι παρόμοιοι για τον ίδιο λόγο. Η συνεισφορά της αιολικής ενέργειας προς αποφυγή του φαινομένου του θερμοκηπίου είναι περίπου 1 έως 2 τοις χιλίοις!

Λίγη ενέργεια - Πολλά «σκουπίδια»

Στατιστικά η αιολική ενέργεια είναι απολύτως ασήμαντη όσον αφορά την συνεισφορά της στη συλλογική παραγωγή ενέργειας και ως εκ τούτου στη μόλυνση του περιβάλλοντος και στο φαινόμενο του θερμοκηπίου.

- Ενώ η τεχνολογία αυτή ήταν γνωστή από πολλά χρόνια, εν τούτοις χρησιμοποιήθηκε τα τελευταία χρόνια που άρχισαν οι επιδοτήσεις των αιολικών πάρκων. Όπου σταμάτησαν οι επιδοτήσεις έπαυσαν να τις συντηρούν.

Αυτό συνέβη στη Σουηδία, Ολλανδία, Γερμανία, Νορβηγία και Καλιφόρνια των ΗΠΑ. Το όριο ζωής των ανεμογεννητριών δεν ξεπερνά τα 20-25 χρόνια. Αν συνεχιστεί η κατασκευή τους (που στην ουσία είναι συνέχιση των επιδοτήσεων αφού εκεί αποβλέπουν οι «επενδύσεις»), αυτό που θα κληροδοτηθεί στις επόμενες γενιές, θα είναι ένα απέραντο νεκροταφείο παλιοσιδηρικών και βουνά φορτωμένα με χιλιάδες τόνους μπετόν και χιλιάδες μέτρα υπόγειων και υπέργειων καλωδιώσεων.

Ηλιακή ενέργεια

Η χώρα μας έχει μεγάλη ηλιοφάνεια, πράγμα που σημαίνει πως μια στροφή στην παραγωγή ηλιακής ενέργειας θα ήταν πιο αποδοτική και ωφέλιμος, χωρίς να προκαλεί όλα τα παραπάνω προβλήματα.

Στις βόρειες Ευρωπαϊκές χώρες, Γερμανία, Δανία, Βέλγιο, Ολλανδία κλπ. επιδοτούνται τα νοικοκυριά με το 40% περίπου για να τοποθετήσουν την ανάλογη εγκατάσταση, ώστε το σπίτι να παίρνει την ενέργεια από τον ήλιο με αποτέλεσμα και οικονομία ενέργειας να γίνεται, αλλά και οικονομία στο νοικοκυριό μιας και δεν θα πληρώνει ρεύμα αλλά θα το παίρνει από τον ήλιο.

Εδώ όμως στην Ελλάδα δεν επιχορηγείται αυτή η προσπάθεια. Κάτι ακούγεται ότι προτίθενται να επιχορηγήσουν μεγάλες μονάδες παραγωγής ηλιακής ενέργειας, οι οποίες θα πωλούν το παραγόμενο ρεύμα.

Κανένας δεν αναφέρει τίποτε, η εικόνα των ελληνικών βουνών πλημμυρίζει από από τους άσχημους έλικες ... όλοι όσοι κόπτονται για το περιβάλλον δεν το βιώνουν εμείς που το αγαπάμε και κινούμαστε σε αυτό πραγματικά θλιβόμαστε.. επίσης φαίνεται για μια φορά ακόμη ότι δεν μας ενδιαφέρει η ανακούφιση του φτωχού πολίτη, αλλά το κέρδος των κερδοσκόπων αποικιοκρατών. 

 

 Η  ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ  ΤΗΣ  ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

Εκλαϊκευμένη επιστήμη και πως να αξιολογούμε ό,τι διαβάζουμε

 

Καθώς η ανάγνωση της επιστημονικής βιβλιογραφίας καθίσταται αρκετά δύσκολη από άτομα εκτός του επιστημονικού χώρου, προκύπτει η ανάγκη για εκλαΐκευση της επιστημονικής γνώσης. Πολλοί οργανισμοί και περιοδικά επικεντρώνονται σε αυτήν την προσπάθεια. Ωστόσο, βομβαρδιζόμαστε καθημερινά με επιστημονικές ειδήσεις από εφημερίδες και ιστοσελίδες. Σε αυτή την περίπτωση είναι πολύ χρήσιμο να μπορεί να διαγνώσει κανείς αν η πηγή εμφορείται από προκαταλήψεις ιδεολογικού ή άλλου χαρακτήρα, κάτι που τις περισσότερες φορές την καθιστά μεροληπτική. Προκειμένου να αξιολογήσουμε την εγκυρότητα των πληροφοριών που διαβάζουμε θα πρέπει να διαθέτουμε κάποια γνωστικά εφόδια. Αυτά αφορούν στην ικανότητα αξιολόγησης της αξιοπιστίας των πηγών, τις γνώσεις μας γύρω από ζητήματα τις επιστήμης, τις διάφορες λογικές πλάνες στις οποίες μπορεί να υποπέσουμε καθώς και το πώς λειτουργεί η επιστημονική μέθοδος. Τα εφόδια αυτά θα τα αναλύσουμε συνοπτικά παρακάτω. 

 

Ποιες πηγές είναι αξιόπιστες; 

 

Η αξιοπιστία μιας πηγής καθορίζεται από το αν οι πληροφορίες που παρέχει είναι αληθείς. Για να το εξακριβώσουμε αυτό πρέπει να διερωτηθούμε για κάποια χαρακτηριστικά της είδησης που διαβάζουμε.

Είναι ο τίτλος αντιπροσωπευτικός του περιεχομένου;

Διασταυρώνεται η είδηση από άλλες πηγές;

Παρατίθενται οι αρχικές πηγές της είδησης;

Διαχωρίζονται τα σχόλια του αφηγητή ή αρθρογράφου από την είδηση;

Όλες αυτές είναι βασικές ερωτήσεις που πρέπει να μπορούμε να απαντήσουμε προκειμένου να αξιολογήσουμε ένα άρθρο και να μην εμπιστευόμαστε ειδήσεις που αποτελούν απλώς καθρέπτες των δικών μας προκαταλήψεων. 

 

Κριτική σκέψη και αυτομόρφωση 

 

Βασικό εφόδιο ενάντια στην παραπληροφόρηση είναι η κριτική σκέψη. Ωστόσο, κριτική σκέψη δεν αποτελεί η άκριτη αμφισβήτηση κάθε πληροφορίας που δεν συμφωνεί με την άποψη μας, αλλά η ορθολογική αξιολόγηση της πληροφορίας βάσει προϋπαρχουσών γνώσεων. Το γνωστικό μας επίπεδο αποτελεί προϊόν χρόνιας μελέτης που δεν πρέπει να σταματά με την αποφοίτηση από κάποια βαθμίδα της εκπαίδευσης. Καθώς ο κόσμος αναπτύσσεται, καθίσταται αναγκαία η δία βίου μάθηση, δίχως την οποία χάνουμε κάθε γνωστικό προβάδισμα, υποβαθμίζονται οι δεξιότητες μας και τελικά πέφτουμε σε ένα βάραθρο άγνοιας, το οποίο μας καθιστά ευάλωτους στην παραπληροφόρηση. Έτσι, καλούμαστε να παραδεχθούμε τις γνωστικές μας αδυναμίες και να καλύψουμε τα γνωστικά μας κενά. Ωστόσο, όταν η κάλυψη των κενών γνώσης δεν είναι εφικτή, αρκεί να αναγνωρίσουμε ότι η φράση “δεν γνωρίζω και άρα δεν έχω άποψη” αποτελεί μια ειλικρινή και υγιή στάση. 

 

Η συσχέτιση ΔΕN συνεπάγεται απαραίτητα αιτιότητα 

 

Η διατύπωση “μαζί με αυτό, άρα εξαιτίας αυτού” (ή όπως είναι γνωστό στα λατινικά “cum hoc ergo propter hoc”), αποτελεί μια από τις συνηθέστερες λογικές πλάνες που συναντάμε στη καθημερινότητα μας. Πιο συγκεκριμένα, όταν υποπίπτουμε σε αυτή την πλάνη θεωρούμε ότι δύο συμβάντα που λαμβάνουν χώρα ταυτόχρονα αποτελούν αιτία και αποτέλεσμα (το ένα του άλλου). Για παράδειγμα: “Από το 1950 τόσο το ατμοσφαιρικό CO2, όσο και η παχυσαρκία έχουν αυξηθεί. Άρα, το ατμοσφαιρικό CO2 προκαλεί παχυσαρκία”. Όμως ο παραπάνω συνειρμός είναι εσφαλμένος καθώς αγνοείται η πιθανότητα ο συσχετισμός των δύο γεγονότων να μην είναι παρά μια απλή σύμπτωση. 

 

Το χρονικό προβάδισμα ενός γεγονότος σε σχέση με ένα άλλο 

δεν το καθιστά απαραίτητα αιτία του δευτέρου 

 

Στενά σχετιζόμενη λογική πλάνη με την cum hoc ergo propter hoc είναι η “Μετά από αυτό, άρα εξαιτίας αυτού” (γνωστή και στα λατινικά ως “post hoc ergo propter hoc”). Αυτή η πλάνη εικάζει πως όταν ένα γεγονός προηγείται ενός άλλου τότε αποτελεί και αιτία του. Εδώ το σφάλμα βρίσκεται στη θεώρηση ότι επειδή πάντα μια αιτία προηγείται του αποτελέσματος της, μπορούμε να πούμε ότι όλα τα χρονικώς συνδεόμενα γεγονότα συνδέονται με αυτό τον τρόπο. Αυτό όμως είναι λάθος, καθώς η χρονική σειρά των γεγονότων δεν αποτελεί ούτε ακριβή ούτε επαρκή ένδειξη συσχέτισης. Για παράδειγμα: “Οι πετεινοί λαλούν λίγο πριν ανατείλει ο ήλιος. Άρα, οι πετεινοί είναι υπεύθυνοι για την ανατολή του ηλίου.” 

 

Η τυχαιότητα κυβερνά τη ζωή μας 

 

Πολλές φορές, όταν παρατηρούμε ασυνήθιστα γεγονότα στην καθημερινότητα μας τείνουμε να τα αποδίδουμε σε εξίσου ασυνήθιστες και εξωπραγματικές αιτίες. Θα πρέπει όμως να έχουμε κατά νου ότι μια οποιαδήποτε κατάσταση (ασυνήθιστη ή όχι) δεν έχει απαραίτητα κάποια συγκεκριμένη αιτία. Τα περισσότερα πράγματα στη ζωή και την καθημερινότητα μας βρίσκονται κάτω από τη πανίσχυρη χαώδη επίδραση της τυχαιότητας, η οποία αποτελεί τη θεμελιώδη δύναμη που ελέγχει τη φυσική πραγματικότητα. 

Μάλιστα, όπως αναφέρει και o φυσικός Leonard Mlodinow στο βιβλίο του “Τα βήματα του μεθυσμένου”: «Ο ανθρώπινος νους είναι έτσι φτιαγμένος ώστε να εντοπίζει για κάθε γεγονός μια ορισμένη αιτία και για τον λόγο αυτό δυσκολεύεται να αποδεχθεί την επιρροή άσχετων ή τυχαίων παραγόντων. Άρα, το πρώτο βήμα είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι μερικές φορές η επιτυχία ή η αποτυχία δεν είναι αποτέλεσμα μεγάλης επιδεξιότητας η μεγάλης ανικανότητας αλλά, όπως έγραψε ο οικονομολόγος Άρμεν Άλσιαν, “συμπτωματικών συνθηκών”». 

 

Το ξυράφι του Occam 

 

Το ξυράφι του Occam αποτελεί μια αρχή επίλυσης προβλημάτων η οποία παραφράζεται και ως “η πιο απλή εξήγηση είναι και η πιο πιθανή”. Υπάρχουν αμέτρητες εξηγήσεις που μπορούμε να σκεφτούμε για οποιοδήποτε φαινόμενο. Ωστόσο, οι πιο απλές εξηγήσεις έχουν λιγότερες παραμέτρους και έτσι είναι ευκολότερα διαψεύσιμες, δηλαδή μας δίνουν την ικανότητα να ελέγξουμε το αν αληθεύουν ή όχι. Παράλληλα, όσο πιο πολύπλοκη είναι μια εξήγηση τόσο περισσότερες παράμετροι θα πρέπει να είναι αληθείς για να αληθεύει η υπόθεση, πράγμα το οποίο μειώνει την πιθανότητα η εξήγηση να είναι αληθής, χωρίς ωστόσο να την εκμηδενίζει, καθώς είναι πιο πιθανό κάποια παράμετρος να μην είναι ιδανική για να οδηγήσει στο φαινόμενο που προσπαθούμε να εξηγήσουμε. 

 

Τι είναι τα επιστημονικά περιοδικά

 

Η σύγχρονη επιστήμη ως γνωστόν βασίζεται στην αδιάκοπη ανανέωση των γνώσεων της μέσα από συνεχή έρευνα, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύονται συνεχώς σε επιστημονικά περιοδικά. Πιο συγκεκριμένα, ένα επιστημονικό περιοδικό δημοσιεύει ανά συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα (κατά κύριο λόγο εβδομαδιαία ή μηνιαία) μια συλλογή επιστημονικών άρθρων πάνω σε ένα ή περισσότερα επιστημονικά πεδία ανάλογα με το περιοδικό. Η διαδικασία επιλογής των άρθρων που θα δημοσιευτούν δεν είναι τυχαία, καθώς υπάρχει διαλογή και αξιολόγηση της ορθότητας των λεγομένων κάθε άρθρου προτού δοθεί έγκριση για δημοσίευση. Η αξιολόγηση αυτή περιλαμβάνει την ενδελεχή εξέταση της ορθότητας του περιεχομένου των εν λόγω υποψηφίων άρθρων από ανεξάρτητους επιστημονικά καταξιωμένους αξιολογητές με εξειδίκευση ως προς τη θεματολογία που πραγματεύεται το άρθρο. Από τον μεγάλο αριθμό που δέχεται ένα επιστημονικό περιοδικό, δημοσιεύεται εν τέλει ένα μικρό μόνο μέρος, γεγονός που εξασφαλίζει ότι τα άρθρα που θα δημοσιευτούν θα έχουν τη μέγιστη δυνατή ποιότητα. Παρόλα αυτά, επειδή πάντα μπορεί να συμβούν λάθη κατά τη διάρκεια της αξιολογησης ή ορισμένα δεδομένα να ανατραπούν από μεταγενέστερη έρευνα, αν κάποιο άρθρο αργότερα αποδειχθεί ότι δεν είναι πλέον επιστημονικά ορθό τότε η επιστημονική κοινότητα γνωστοποιεί το εν λόγω γεγονός και το άρθρο μπορεί να τεθεί σε διαδικασία απόσυρσης. 

 

Η ομοφωνία της επιστημονικής κοινότητας 

και η ικανότητα της επιστήμης να αυτοδιορθώνεται 

 

Είναι γνωστό ότι πολλές φορές η επιστημονική κοινότητα αλλάζει στάση απέναντι σε διάφορα θέματα, ενώ άλλες φορές κάποιος διακεκριμένος επιστήμονας εκφράζει κάποια άποψη διαφορετική από την πλειοψηφία των συναδέλφων του, βρίσκοντας μεγάλη απήχηση και κλονίζοντας την εμπιστοσύνη του κοινού προς τους επιστήμονες. Είναι βασικό να κατανοήσουμε πως όσο περνάνε τα χρόνια η υπολογιστική ισχύς, η τεχνολογία και η επιστημονική γνώση εξελίσσονται. Επομένως, έχουμε πλέον την δυνατότητα να εξετάσουμε ζητήματα με νέα καλύτερα εργαλεία και από νέες οπτικές, σε σύγκριση παραδείγματος χάρη με το 1970. Η επιστήμη δεν είναι δογματική. Όταν νέα δεδομένα δείχνουν ότι η μέχρι τώρα ερμηνεία για κάποιο φαινόμενο δεν ισχύει, τότε οι επιστήμονες αναθεωρούν τις απόψεις τους με βάση τα νέα δεδομένα. Έτσι, η επιστήμη έχει την ικανότητα να αυτοδιορθώνεται. Από την άλλη μεριά, είναι εύλογο το ότι πάντα θα υπάρχουν κάποιοι επιστήμονες που θα διαφωνούν με την πλειοψηφία των συναδέλφων τους. Η διαφωνία αυτή γεννά ερωτήματα που προωθούν περαιτέρω έρευνα. Ωστόσο, η γνώμη συγκεκριμένων διακεκριμένων ή μη επιστημόνων δεν καθορίζει την επιστημονική ομοφωνία ούτε την καταρρίπτει. Η ομοφωνία των επιστημόνων καθορίζεται από τα πορίσματα του συνόλου των επιστημονικών δημοσιεύσεων, λαμβάνοντας υπόψη τα νέα εργαλεία, πρόσφατες μελέτες και νέα γνώση που έχει προστεθεί. Έτσι, παρότι παλαιότερες ερευνητικές δημοσιεύσεις που υποστηρίζουν άλλες ερμηνείες παραμένουν στην βιβλιογραφία, η επιστημονική ομοφωνία μπορεί να αλλάζει, δίνοντας φαινομενικά την αντίληψη του διχασμού της επιστημονικής κοινότητας, χωρίς ωστόσο αυτό να ισχύει. 

 

Αρχοντίδης Θέμης (Φοιτητής Βιολογίας), Ξυδάκης Γεώργιος (Φοιτητής Βιολογίας), Σκάρλου Ελπίδα (Φοιτήτρια Βιολογίας) και Τζιβράς Γεράσιμος (Φοιτητής Βιολογίας)

 

Από Themis Archontidis  Μαρτίου 31, 2021

 https://pseudoscience-observatory.blogspot.com/2021/03/blog-post_31.html

ΠΑΡΟΝ και ΠΑΡΕΛΘΟΝ:

Οι αρχαίοι Έλληνες και εμείς

 

Η αρχαία και η νέα Ελλάδα, το έθνος και η γλώσσα                          

τις παραμονές του 1821

 του Βασίλη Κάλφα

"Όσο πιο συχνά και αστόχαστα επικαλούμαστε το ένδοξό μας παρελθόν, 

τόσο πιο ανασφαλείς αισθανόμαστε για το αδύναμο παρόν μας."

Ο Ευγένιος Βούλγαρης (1716-1806), ο σπουδαιότερος εκπρόσωπος του Νεοελληνικού Διαφωτισμού κατά τον 18ο αιώνα, θα πρέπει να είναι ο πιο μορφωμένος Έλληνας της γενιάς του. Αφού έχει συγγράψει τη δική του Λογική, αφού έχει διδάξει μαθηματικά και φυσικές επιστήμες στις περισσότερες από τις φημισμένες σχολές του υπόδουλου ελληνισμού, αφού έχει μεταφράσει στα ελληνικά τον Λοκ, τον Βολταίρο και τον Βολφ, το 1791-92 εκδίδει στην Αγία Πετρούπολη μια μετάφραση τηςΑινιάδας του Βιργιλίου «εν ηρωικώ τω μέτρω»: σε δακτυλικό εξάμετρο, δηλαδή, και στη γλώσσα του Ομήρου.[1]

ΦΩΤΗΣ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ, «ΑΡΜΑΤΟΛΟΙ ΚΑΙ ΚΛΕΦΤΕΣ»

Η Αινιάδα έχει περίπου 11.000 στίχους, υπολογίστε λοιπόν πόσο καιρό θέλει κανείς, ακόμη κι αν αυτός είναι ο ακαταπόνητος Βούλγαρης, για να τη μεταφράσει σε ομηρικό δακτυλικό εξάμετρο. Ο δυσθεώρητος αυτός μόχθος καταβλήθηκε για να μεταφραστεί ένα σημαντικό ποίημα από τα λατινικά, από μια γλώσσα δηλαδή που καταλάβαιναν κατά τον 18ο αιώνα όλοι οι μορφωμένοι Ευρωπαίοι αλλά και οι Έλληνες, στην ομηρική γλώσσα που δεν καταλάβαινε σχεδόν κανένας. Η στάση του Βούλγαρη, όσο κι αν μας φαίνεται σήμερα παράλογη, είναι σαφής: η γλώσσα του ελεύθερου από την τουρκική σκλαβιά Έλληνα πρέπει να είναι η αρχαία ελληνική.

Από τον Βούλγαρη στον Κοραή και την έκδοση των Πολιτικών του Αριστοτέλη

Μια γενιά αργότερα, ο πολύ πιο συνετός και προσγειωμένος Αδαμάντιος Κοραής, επίσης ο πιο μορφωμένος Έλληνας του καιρού του, τον Σεπτέμβρη του 1821 εκδίδει στο Παρίσι τα Πολιτικά του Αριστοτέλη. Με τον τρόπο αυτό ο Κοραής θεωρεί ότι συμμετέχει από μακριά στην Ελληνική Επανάσταση που μόλις είχε ξεσπάσει — την οποία ωστόσο θεωρεί πρόωρη και άκαιρη με βάση το μορφωτικό επίπεδο των υπόδουλων Ελλήνων. Στα «Προλεγόμενά» του εξηγεί σε κατανοητή γλώσσα τη χρησιμότητα των Πολιτικών του Αριστοτέλη στη δεδομένη συγκυρία και προβάλλει ορισμένες από τις προωθημένες θέσεις του: την υπεράσπιση της αβασίλευτης δημοκρατίας, τη διάκριση των εξουσιών, τη διάδοση των νεωτερικών ιδεών της Ευρώπης, την αποδέσμευση της ελληνικής εκκλησίας από το Πατριαρχείο. Η κίνηση του Κοραή έχει συμβολικό χαρακτήρα. Ο μεγάλος διαφωτιστής δεν αυταπατάται θεωρώντας ότι τα πρωτότυπα κείμενα του Αριστοτέλη θα διαβαστούν από τους εξεγερμένους, ούτε είναι από εκείνους που πιστεύουν ότι η εξοικείωση με το ένδοξο παρελθόν αρκεί για την παλιγγενεσία των Ελλήνων. Το μήνυμα του Κοραή είναι πως κανένα σύγχρονο έθνος δεν μπορεί να σταθεί στα πόδια του αν δεν έχει πρόσβαση στις βασικές ιδέες που διαμόρφωσαν τον ευρωπαϊκό πολιτισμό.

_._._._

Απομόνωσα δυο στιγμές του Νεοελληνικού Διαφωτισμού (η σημασία του οποίου στην προετοιμασία της Ελληνικής Επανάστασης είναι δεδομένη), για να επισημάνω δύο στοιχεία που θα καθορίσουν την ιδιοσυστασία του αναδυόμενου ελληνικού έθνους: τη σχέση νέας και αρχαίας Ελλάδας, τη σύνδεση ελληνικού έθνους και ελληνικής γλώσσας. Για εμάς, διακόσια χρόνια μετά το 1821, τα στοιχεία αυτά φαίνονται αυτονόητα. Δεν ήταν όμως εξίσου αυτονόητα στις αρχές του 19ου αιώνα.

«ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΚΑΠΕΤΑΝΑΙΟΙ ΣΥΜΦΙΛΙΩΘΕΝΤΕΣ» (ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ, ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΣ ΚΑΙ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΙΑΚΟΣ). ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΘΕΟΦΙΛΟΥ

Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, το ενοποιητικό στοιχείο των υπόδουλων πληθυσμών στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων ήταν η ορθόδοξη χριστιανική πίστη. Αυτή καθόριζε τη διαφορά τους από τον κατακτητή, αυτή κράτησε ζωντανό το πνεύμα της αντίστασης, και αυτή είναι που κινητοποίησε τους δρώντες πρωταγωνιστές του απελευθερωτικού αγώνα: οι υπόδουλοι Χριστιανοί διεκδικούν την ελευθερία τους από τους Τούρκους, προσβλέποντας συνήθως στη βοήθεια της ομόδοξής τους Ρωσίας. Η έννοια του έθνους-κράτους είναι νεωτερική σύλληψη, και, ειδικά σ’ αυτήν την περιοχή του κόσμου, άγνωστη. Ούτε καν οι αρχαίες πόλεις-κράτη, παρότι ανεξάρτητες, δεν αποτέλεσαν μια ενιαία κρατική οντότητα, και φυσικά αυτό δεν συνέβη ούτε μετά τη μακεδονική επικράτηση και τη ρωμαϊκή κατάκτηση ούτε τον καιρό του Βυζαντίου. Η ελληνική γλώσσα, από την άλλη, χάρη στη συνέχεια και τη γραπτή της παράδοση, την ευρεία της διάδοση σε αλλόγλωσσους πληθυσμούς και στο γεγονός ότι ήταν η γλώσσα των Ευαγγελίων και της Καινής Διαθήκης, λειτούργησε ως βασική αναφορά. Έτσι, ο Ρήγας Φεραίος μπορεί να προτείνει μια ριζοσπαστική και δημοκρατική βαλκανική ομοσπονδία, δεν αμφιβάλλει όμως καθόλου ότι η γλώσσα του νέου κρατικού σχηματισμού θα είναι η ελληνική. Αλλά και στον αντίποδα του Ρήγα, οι συντηρητικοί κύκλοι του Φαναριού και του ανώτερου κλήρου, που έβλεπαν με καχυποψία κάθε επαναστατική κίνηση, έχοντας αντιταχθεί σταθερά στη μετάφραση του Ευαγγελίου σε οποιοδήποτε κατανοητό τοπικό ιδίωμα (και στη νέα ελληνική γλώσσα), ευνοούσαν τη σχέση της Ορθοδοξίας με την αρχαία ελληνική γλώσσα.

Στην καμπή του 17ου αι.: Η διαμάχη των Αρχαίων και των Νεωτέρων

Επανέρχομαι στον Διαφωτισμό. Ο 17ος αιώνας είναι για τους Ευρωπαίους ο αιώνας της επιστημονικής επανάστασης, της δημιουργίας των εθνικών κρατών, της επικράτησης των εθνικών γλωσσών αλλά και της βαθμιαίας διαμόρφωσης μια νέας συνείδησης που στηρίζεται στη ρήξη με το παρελθόν. Στο τέλος του 17ου αιώνα ο όρος «Ευρώπη» ως συλλογικός προσδιορισμός αντικαθιστά τον παλαιότερο όρο «Christianity» (χριστιανοσύνη).[2] Στο πέρασμα από τον 17ο στον 18ο αιώνα ξεσπά σε όλη την ανεπτυγμένη Ευρώπη μια διαμάχη, που κινητοποιεί σημαντικούς διανοουμένους και θεωρείται καθοριστική για την αυτοσυνείδηση της Ευρώπης: η διαμάχη έμεινε γνωστή ως η «Διαμάχη των Αρχαίων και των Νεωτέρων» (Querelle des Anciens et des Modernes) ή ως η «Μάχη των Βιβλίων». Το διακύβευμα, συνοπτικά, ήταν αν οι επιτεύξεις της Αρχαιότητας ή της νεώτερης Ευρώπης είναι ανώτερες. Και έληξε, κατά γενική ομολογία, με την νίκη των Νεωτέρων, που στηρίχθηκε κατά κύριο λόγο στην υπεροχή της σύγχρονης επιστήμης έναντι της ουμανιστικής κλασσικής παιδείας, της αποτελεσματικής εμπειρικής γνώσης έναντι της αυθεντίας του αρχαίου κειμένου, του παρόντος έναντι του παρελθόντος.

Κατά περίεργο ωστόσο τρόπο, η κριτική προς τους αρχαίους δεν στράφηκε κατά της αρχαίας ελληνικής σκέψης αλλά κατά του διδύμου Ρώμη/Ιερουσαλήμ, δηλαδή κατά της λατινικής γραμματείας και της σχολαστικής θεολογίας. Έτσι ο 18ος αιώνας, ο αιώνας του ευρωπαϊκού Διαφωτισμού, θα είναι και ο αιώνας της ανακάλυψης της Ελλάδας — της αρχαίας Ελλάδας αρχικώς και, πολύ αργότερα, και εμμέσως, της νεώτερης Ελλάδας. Με την αυτοπεποίθηση που αντλούν από τη νέα τους ταυτότητα, οι Ευρωπαίοι αναζητούν τις ρίζες του δικού τους πολιτισμού και τις ανακαλύπτουν ή τις τοποθετούν στην αρχαία Ελλάδα. Μέσα από τα περιηγητικά κείμενα του 18ου αιώνα, αλλά και τα έργα του Μοντεσκιέ, του Βολταίρου, του Γίββωνος και του Βίνκελμαν, η κλασική Ελλάδα (και ειδικά η κλασική Αθήνα) γίνεται αντιληπτή ως «η αφετηρία, ο τόπος καταγωγής της νεώτερης Ευρώπης».[3] Η τάση αυτή θα κορυφωθεί στις αρχές του 19ου αιώνα και θα εκβάλει στο ισχυρό ρεύμα του φιλελληνισμού. Με το ξέσπασμα της Επανάστασης του 1821 η αγάπη και ο θαυμασμός προς την αρχαία Ελλάδα θα γίνει συμπόνια και συμπαράσταση προς τους αγωνιζόμενους Έλληνες, και θα έχει ευεργετικές επιπτώσεις στη θετική κατάληξη και την αποδοχή της Επανάστασης.

Έτσι εξηγείται το γεγονός ότι στο πρόγραμμα του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, που αναπτύσσεται λίγο αργότερα, η αρχαία Ελλάδα και η γλώσσα της καταλαμβάνουν σημαντική θέση πλάι στη διάδοση των νεωτερικών ευρωπαϊκών ιδεών και τη διδασκαλία της εμπειρικής επιστήμης και της ευρωπαϊκής φιλοσοφίας. Κατά τον Κοραή, η «μετακένωση» των ευρωπαϊκών ιδεών στο υπόδουλο έθνος έχει διπλό στόχο: τον φωτισμό του γένους με τα Φώτα της Ευρώπης, αλλά και «την επανασύνδεση με τους αρχαίους Έλληνες στους οποίους οφείλουν τον αρχικό τους φωτισμό οι Ευρωπαίοι».[4] Το εξεγερμένο έθνος θα πρέπει λοιπόν να διεκδικήσει ρητώς την αρχαιοελληνική του καταγωγή. Βασικό στοιχείο της νέας του, υπό διαμόρφωση, ταυτότητας θα είναι η οργανική σύνδεση νέου και αρχαίου ελληνισμού.

«Απόγονοι του σοφού και φιλανθρώπου Έθνους των Eλλήνων…»

Είναι δύσκολο να διαπιστώσει κανείς ποια ήταν η εμβέλεια μια τέτοιας σύνδεσης στη συνείδηση των πρωταγωνιστών της Ελληνικής Επανάστασης, ιδίως των απλών αγωνιστών, μια σημαντική μερίδα των οποίων, ως γνωστόν, ήταν Αρβανίτες ή Βλάχοι ορθόδοξοι χριστιανοί. Βασικό αρχικό έναυσμα ήταν, ασφαλώς, η καταπίεση των Τούρκων που γεννούσε τον πόθο της ελευθερίας. Η μεγάλη ανθεκτικότητα ωστόσο των επαναστατών και η υπέρβαση των ποικίλων δυσκολιών που προέκυψαν στο πολεμικό πεδίο μαρτυρούν τη βαθμιαία δημιουργία μιας συλλογικής συνείδησης και την αναπόφευκτη προβολή της στο μέλλον. Το γεγονός πάντως είναι ότι ήδη στη διακήρυξη της Πρώτης Εθνοσυνέλευσης της Επιδαύρου (Ιανουάριος 1822) οι εξεγερμένοι αυτοπροσδιορίζονται ως «απόγονοι του σοφού και φιλανθρώπου Έθνους των Eλλήνων, σύγχρονοι των νυν πεφωτισμένων και ευνομουμένων λαών της Eυρώπης». Ενώ στο προσωρινό Πολίτευμα, που προήλθε από την ίδια Εθνοσυνέλευση, αφού προσδιοριστεί ότι «επικρατούσα θρησκεία εις την Ελληνικήν επικράτειαν είναι η της Ανατολικής Ορδοδόξου του Χριστού Εκκλησίας» και ότι «η Ελληνική Διοίκησις ανέχεται πάσαν άλλην Θρησκείαν», ορίζεται πιο προσεκτικά ότι «όσοι αυτόχθονες κάτοικοι της επικράτειας της Ελλάδος πιστεύουσιν εις Χριστόν εισίν Έλληνες […] και όσοι έξωθεν ελθόντες κατοικοίσωσιν ή παροικοίσωσιν εις την επικράτειαν της Ελλάδος εισίν όμοιοι με τους αυτόχθονες κατοίκους ενώπιον του Νόμου». Ακόμη πιο ενδεικτική, στην ίδια κατεύθυνση, είναι η υιοθέτηση της εικόνας της θεάς Αθηνάς στην πρώτη επίσημη σφραγίδα του νέου ελληνικού κράτους (και όχι της Παναγίας ή του σταυρού), μια επιλογή που δεν φαίνεται να συνάντησε αντιδράσεις, από όσο τουλάχιστον γνωρίζουμε.[5]

Η ιστορία μάς έχει διδάξει ότι η εθνική ταυτότητα σε ένα νεότευκτο κράτος είναι σε μεγάλο βαθμό μια κατασκευή — το παρελθόν οριοθετείται και ανασυγκροτείται για να εξυπηρετήσει το παρόν (έχουμε απτά πρόσφατα δείγματα τέτοιων κατασκευών στη γεωγραφική περιοχή μας). Στην περίπτωση ωστόσο της νεώτερης Ελλάδας, η σύνδεση με την αρχαία Ελλάδα θα λέγαμε ότι ήρθε απολύτως φυσιολογικά και ήταν απολύτως δικαιολογημένη — υπήρξε σε μεγάλο βαθμό μονόδρομος. Στην κατεύθυνση αυτή οδηγούσαν τόσο ο γεωγραφικός χώρος όπου επικράτησε η Επανάσταση, με τα αρχαιοελληνικά μνημεία να παραμένουν ορατά, όσο και η ομιλούμενη γλώσσα που σε όλες της τις εκδοχές διατηρούσε εμφανώς τη συνέχειά της με τα αρχαία ελληνικά, ενώ καθοριστική υπήρξε, ακόμη, η εικόνα που είχαν διαμορφώσει και επέβαλαν οι Ευρωπαίοι για την Ελλάδα. Πού αλλού θα μπορούσε να στηριχθεί η επιδιωκόμενη ενότητα και συνοχή των εξεγερμένων; Η ορθοδοξία παρέμενε ένα σημαντικό ενοποιητικό στοιχείο, το εθνικό όμως κράτος δεν μπορούσε να οικοδομηθεί στις θρησκευτικές πεποιθήσεις. Ο ορθόδοξος ραγιάς του Ρήγα ονομάστηκε λοιπόν μετά το 1821 Έλληνας, και μάλιστα «απόγονος», όπως είδαμε, «του σοφού και φιλανθρώπου Έθνους των Eλλήνων».

Επαναπροσδιορισμοί υπήρξαν και στην περίπτωση της Ελλάδας. Στην περίοδο του Νεοελληνικού Διαφωτισμού και στα πρώτα χρόνια του ελληνικού κράτους, η αρχαία Ελλάδα τέλειωνε με τη μάχη της Χαιρώνειας το 338 π.Χ. Χρειάστηκε να φθάσουμε στη δεκαετία του 1860 για να επανεκτιμηθεί καταρχάς ο ρόλος του Μακεδόνων και του Μεγάλου Αλεξάνδρου και στη συνέχεια να βρει μια θέση στην ελληνική ιστορία το Βυζάντιο.[6] Έτσι προτάθηκε και εμπεδώθηκε το δόγμα της διαρκούς συνέχειας του ελληνισμού, με τον Κωνσταντίνο Παπαρρηγόπουλο που ανέλαβε να απαντήσει στην επίθεση του Φαλμεράιερ. Η συνέχεια του ελληνισμού, ή καλύτερα η συνέχεια του ελληνοχριστιανικού πολιτισμού, έγινε η κυρίαρχη ιδεολογία του νεοελληνικού κράτους.

NΙΚΟΣ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟΣ «Ο ΠΡΟΠΑΠΠΟΥΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΠΕΡΡΑΙΒΟΣ»

Οι Νεοέλληνες, ωστόσο, σε αντίθεση με τους Ευρωπαίους του 18ου αιώνα, δεν αναμετρήθηκαν ποτέ με την αρχαία κληρονομιά τους. Η επίκληση της αρχαίας Ελλάδας σύντομα μετατράπηκε σε άκριτη προγονοπληξία και στοίχειωσε την πνευματική ατμόσφαιρα της νεότερης Ελλάδας. Η αρχαιολατρία μας εξαντλήθηκε στην απεγνωσμένη επιβολή της εκμάθησης της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, ενώ καμία προσπάθεια δεν έγινε για την ουσιαστική γνώση της σκέψης και του πολιτισμού των Αρχαίων. Σε όλο τον 19ο αιώνα, αρχίζοντας από την περίοδο του Όθωνα, η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών ξεκινά από το δημοτικό και καταλαμβάνει ένα ποσοστό γύρω στο 45% των ωρών διδασκαλίας στη Μέση Εκπαίδευση. Αν προσθέσουμε τα λατινικά και τα θρησκευτικά (άλλο ένα 30%), καταλαβαίνουμε γιατί για τα μαθηματικά και τις φυσικές επιστήμες περισσεύουν, στην καλύτερη περίπτωση 3 ώρες εβδομαδιαίας διδασκαλίας, ενώ η νέα ελληνική γλώσσα δεν διδάσκεται καθόλου.[7] Η ίδια περίπου κατάσταση συνεχίστηκε και στον 20ο αιώνα, αφού έπρεπε να φτάσουμε στο 1964 για να παραδεχθεί το ελληνικό κράτος ότι ο μαθητής μετά από εξάχρονη εξαντλητική διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών δεν είναι σε θέση να διαβάσει ένα αρχαιοελληνικό κείμενο από το πρωτότυπο, και να αναδειχτεί, παρά τις έντονες αντιδράσεις, η αξία και η παιδαγωγική εμβέλεια των μεταφράσεων των αρχαίων κειμένων.

Καταφέραμε λοιπόν, μετά από δύο αιώνες εντατικής αρχαιομάθειας, να αγνοούμε στην ουσία την αρχαία σκέψη. Το αρχικό πλεονέκτημα –η ευλογία, θα έλεγε κανείς, και η τύχη– να ζεις στον ίδιο τόπο με τους αρχαίους Έλληνες, να έχεις το ίδιο όνομα, και να μιλάς μια εκδοχή της ίδιας γλώσσας, μετατράπηκε με τα χρόνια σε τροχοπέδη, που εμπόδισε την αυτόνομη ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό της ελληνικής κοινωνίας.

Έλληνες αεί παίδες

Τελειώνοντας, θα υιοθετήσω προς στιγμήν το δόγμα της συνέχειας του ελληνισμού צ πράγμα που σημαίνει ότι κάτι μπορούμε να διδαχτούμε από ανάλογες περιστάσεις του παρελθόντος.

Κατά τον Πλάτωνα λοιπόν, ο Σόλων, όπως όλοι οι Έλληνες σοφοί, επισκέφτηκε κάποια στιγμή την Αίγυπτο — τον παλαιότερο δηλαδή πολιτισμό που γνώριζαν οι αρχαίοι Έλληνες, στον οποίο δεν δίσταζαν να αποδίδουν πολύ σημαντικές πραγματικές ανακαλύψεις, όπως την ανακάλυψη της γραφής, ή ακόμη και δικές τους, ελληνικές ανακαλύψεις, όπως της γεωμετρίας. Ο Σόλων μαθαίνει για τα γραπτά αρχεία των Αιγυπτίων, που λείπουν από τους Έλληνες, και ακούει τον Αιγύπτιο ιερέα να του λέει: «Ω Σόλων, Σόλων. Έλληνες αεί παίδές έστε, γέρων δε Έλλην ουκ έστιν. Πως τι τούτο λέγεις; Νέοι εστέ τας ψυχάς πάντες» (Τίμαιος22b). (Σόλων, εσείς οι Έλληνες είστε πάντοτε παιδιά. Έλληνας γέρος δεν υπήρξε ποτέ. Τι εννοείς; ρώτησε ο Σόλων. Είστε όλοι σας νέοι στην ψυχή, του απάντησε εκείνος).

Τι νομίζετε; Ο αναγνώστης του Πλάτωνα (αλλά και ο σημερινός αναγνώστης), ακούει τα λόγια του ιερέα σαν μομφή ή σαν έπαινο; Αν διατηρείτε κάποια αμφιβολία ότι πρόκειται για ύψιστο έπαινο, σας παραπέμπω στον Θουκυδίδη και στον περίφημο Επιτάφιο του Περικλή.

Για να τιμήσει τους πεσόντες του πρώτου χρόνου του Πελοποννησιακού Πολέμου, ο Περικλής επιλέγει να μην μιλήσει για το παρελθόν της Αθήνας αλλά για το παρόν της. Φθάνει λοιπόν μέχρι την ύβρη, όταν τολμά να ξεστομίσει τα εξής:

«Η πόλη μας είναι ένα πραγματικό σχολείο για την Ελλάδα, και καθένας από εμάς θα μπορούσε χωρίς δυσκολία να ανταποκριθεί με τη μεγαλύτερη ευστροφία και χάρη στις πιο διαφορετικές μορφές δράσης. Ότι αυτά δεν είναι περιαυτολογίες και λόγια της στιγμής αλλά αλήθεια πραγματική το φανερώνει η ίδια η δύναμη της πόλης που αποκτήθηκε χάρη σ’ αυτούς ακριβώς τους τρόπους. Διότι είναι η μόνη σύγχρονη πόλη που την ώρα της δοκιμασίας αποδεικνύεται ανώτερη από τη φήμη της… Έχοντας δώσει τρανά δείγματα και αψευδείς μαρτυρίες για τη δύναμή μας, θα μας θαυμάσουν οι σύγχρονοι και οι μεταγενέστεροι, δίχως καθόλου να χρειαζόμαστε κανέναν Όμηρο ή άλλον ποιητή για να μας επαινέσει…» (2.41).

Ο ισχυρισμός ότι η δόξα της πόλης σου είναι τόσο μεγάλη ώστε δεν χρειάζεται ένας Όμηρος για να την υμνήσει αποτελεί αναμφίβολα ύβρι για τους Έλληνες, αφού ο Όμηρος είναι ακριβώς το κοινό παρελθόν τους, η κοινή τους παιδεία. Χρειάζεται λοιπόν τεράστια αυτοπεποίθηση, και πίστη στην αξία του παρόντος σου, για να τολμήσεις να πεις κάτι τέτοιο. Είναι ωστόσο βέβαιο ότι τόσο ο Περικλής όσο και ο Πλάτων διέθεταν, για διαφορετικούς λόγους, μια τέτοια αυτοπεποίθηση και μια τέτοια πίστη.

Το αρχαιοελληνικό λοιπόν δίδαγμα είναι: Το σημαντικό παρόν μειώνει την ανάγκη της επίκλησης του παρελθόντος. Δίδαγμα, που στη νεοελληνική του εκδοχή θα μπορούσε να διατυπωθεί ως εξής: Όσο πιο συχνά και αστόχαστα επικαλούμαστε το ένδοξο μας παρελθόν, τόσο πιο ανασφαλείς αισθανόμαστε για το αδύναμο παρόν μας.

Ο Βασίλης Κάλφας, διδάσκει αρχαία ελληνική φιλοσοφία στο Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Το κείμενο είναι ο λόγος που εκφώνησε κατά τον φετινό εορτασμό της επετείου της 25ης Μαρτίου στο ΑΠΘ.

[1] Βιργίλιος [70-19 π.Χ.] Της Αινειάδος τα ΙΒ΄ βιβλία εν ηρωικώ τω μέτρω, 3 τόμοι, Αγία Πετρούπολη, 1791-1792· [Βιργίλιος [70-19 π.Χ.] Των Γεωργικών τα Δ΄ βιβλία εν ηρωικώ τω μέτρω, Αγία Πετρούπολη, 1786]

[2] Νάσια Γιακωβάκη, Ευρώπη μέσω Ελλάδας. Μια καμπή στην ευρωπαϊκή αυτοσυνείδηση, 17ος και 19ος αιώνας, Αθήνα 2006.

[3] Στο ίδιο, σ. 11.

[4] Ν.Δ. Βαρμάζης, Αδαμάντιος Κοραής, Αθήνα 2016, σ. 30-31.

[5] Λουκία Δρούλια, «Η θεά Αθηνά, θεότητα έμβλημα του νέου ελληνισμού», στο Οι χρήσεις της αρχαιότητας από τον νέο Ελληνισμό, Αθήνα 2002, σ. 221-240.

[6] Δημήτρης Κυρτάτας, «Η κατάκτηση της αρχαίας ελληνικής ιστορίας από τον νέο ελληνισμό κατά τον 18ο και 19ο αιώνα με τη μεσολάβηση της Δύσης», στο ίδιο, σ. 251-66

[7] Αλέξης Δημαράς, Νεοελληνική εκπαίδευση. Η μεταρρύθμιση που δεν έγινε, 2 τόμοι, Αθήνα 1990· Ν. Βαρμάζης, Η αρχαία ελληνική γλώσσα και γραμματεία ως πρόβλημα της νεοελληνικής εκπαίδευσης, Θεσσαλονίκη 1992.

 

15 Απρίλιος, 2016

·commonality

Θ Ε Α Τ Ρ Ι Κ Η   Α Γ Ω Γ Η   

από  το   Artemis Culture   

μέσω   Διαδικτύου

Από τον φίλο και συνδιαχειριστή του blog Σωτήρη Μëχαλάκι η ενημέρωση :

Φίλες και φίλοι μου αγαπημένοι,

 

Στις 10 Μαρτίου 2020, σας είχα προωθήσει ένα e-mail του αγαπημένου μου φίλου Νίκου Διονύσιου. Ο Νίκος είναι χορευτής, ηθοποιός, σκηνοθέτης και ένας από τους σύγχρονους ογκόλιθους σε ότι αφορά την αρχαία Ελληνική Τραγωδία αλλά και το σύγχρονο Θέατρο. Το συγκεκριμένο e-mail είχε τίτλο: «Ανατολική Αττική 2020». Ήταν ουσιαστικά το «κάλεσμα» που είχε ως σκοπό την δημιουργία Θεατρικών ομάδων κάτω από την καθοδήγηση του κύριου Διονύσιου. Λίγες μέρες αργότερα ακολούθησε η εφαρμογή του περιορισμού κατ’ οίκον λόγω της πανδημίας και τις επιπτώσεις του τις βιώνουμε όλοι μαζί ακόμα και κατά τον δεύτερο αυτόν περιορισμό.

 

Οι Θεατρικές ομάδες μοιάζουν με μακρινό όνειρο και πολλοί δημιουργοί του χώρου προσπαθούν να συνεχίσουν την εργασία τους με τα όποια διαδικτυακά μέσα έχουν διαθέσιμα. Όνειρο μας είναι η δημιουργία Θεατρικών ομάδων με πυρήνα την Αρτέμιδα. Ένα όνειρο που κάποια στιγμή θα εκπληρωθεί αλλά επί του παρόντος είναι αδύνατη η εφαρμογή του.

 

Με διάθεση να κάνουμε κάτι ώστε να νιώσουμε πιο δημιουργικοί σε αυτές τις πρωτόγνωρες συνθήκες αλλά και να ενισχύσουμε τους μεταξύ μας δεσμούς μέσω της γνώσης για το αγαπημένο μας αντικείμενο: το Θέατρο και γιατί όχι να δημιουργήσουμε και κάποιες διαδικτυακές Θεατρικές ομάδες, ο κύριος Διονύσιος θα μας «κεράσει» σε 9 συνολικά διαδικτυακά σεμινάρια, μια πρώτη γεύση από το θέμα που κατέχει πολύ καλά: την Αρχαία Ελληνική Τραγωδία.

 

Αυτήν την Τετάρτη 24/02/2021 και στις 19:30, θα παρουσιαστεί σε ζωντανή μετάδοση, μέσω της πλατφόρμας ZOOM, το πέμπτο σεμινάριο διάρκειας 30 λεπτών, με τίτλο: «Ευριπίδης».

 

Το πρόγραμμα όλων των σεμιναρίων είναι το ακόλουθο:

 

6 - Η Αρχιτεκτονική των Θεάτρων - 24/03/2021

7 - Σκηνογραφία και Ενδυματολογία - 28/04/2021

8 - Η Μάσκα - 26/05/2021

9 - Η Μουσική - 22/06/2021

 

Στην περίπτωση που σας ενδιαφέρει να παρακολουθήσετε κάποιο από τα παραπάνω σεμινάρια, το μόνο που χρειάζεται να κάνετε είναι να ακολουθήσετε αυτόν τον σύνδεσμο: https://www.artemisculture.gr/el/erga/programma/webinars-gr#wnar_iagt_01 και να κάνετε εγγραφή με τα στοιχεία σας, στην δεξιά πλευρά της σελίδας, για το κάθε ένα σεμινάριο ξεχωριστά.

 

Στη συνέχεια θα σας σταλεί από το ArtemisCulture ένα e-mail με το link για να συνδεθείτε στην πλατφόρμα ZΟΟM, την προκαθορισμένη ημερομηνία και ώρα. Για να λάβετε αυτό το e-mail έγκαιρα σας παρακαλούμε να μην αφήσετε την εγγραφή σας για την τελευταία στιγμή. Τέλος υπάρχει πιθανότητα να πάει στην λίστα με τα «ανεπιθύμητα» e-mail, οπότε σας συνιστώ να τα ελέγξετε και αυτά. Τελευταία είχαμε πρόβλημα με το link του ZOOM, λειτουργούσαν όμως λειτουργούσαν το «webinar ID» και ο αντίστοιχος κωδικός πρόσβασης που σας αποστέλλονται στο ίδιο e-mail. Σε περίπτωση αποτυχίας σύνδεσης με το link θα σας παρακαλούσαμε να ανοίξετε την εφαρμογή ZOOM και να αντιγράψετε από το e-mail το «webinar ID» και τον κωδικό πρόσβασης.

 

Ευχαριστώ για το χρόνο σας

 

Σωτήρης Μëχαλάκις

 

https://www.artemisculture.gr/el/

https://www.facebook.com/artemisculture/

 

ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ

Οι επιστήμονες δεν έχουν αυταπάτες.

 

Ο ιός SARS-CoV-2 δε πρόκειται να εξαφανιστεί εντελώς, ακόμα και μετά από ικανοποιητικά εκτεταμένους εμβολιασμούς και ύφεση της πανδημίας.  Τα φάρμακα που μπλοκάρουν τον ιό HIV (AIDS) είναι διαθέσιμα εδώ και χρόνια, παρ’ όλα αυτά 1.7 εκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να εκδηλώνουν τη νόσο κάθε χρόνο. Τα εμβόλια της πολιομυελίτιδας πρωτοκυκλοφόρησαν τη δεκαετία του ’50, όμως η πολιομυελίτιδα, αν και τείνει να εκριζωθεί, υπάρχει ακόμα σαν νόσημα. Το ίδιο συμβαίνει και με άλλες αρρώστιες, παρά τους εμβολιασμούς, όπως η ιλαρά, η φυματίωση, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας (ιός HPV).

Το τι θα συμβεί με τον ιό Covid-19 εξαρτάται από το πως θα ανταποκριθεί το ανοσοποιητικό μας σύστημα στα εμβόλια, και ποια θα είναι η εξέλιξη του ιού σε απάντηση της ανοσοποίησης αυτής. Και για τα δυο είναι δύσκολη η πρόβλεψη, γιατί από τη μια το ανοσοποιητικό είναι σύστημα εξαιρετικά πολύπλοκο (μας λένε οι ανοσολόγοι), και από την άλλη η διαδικασία της εξέλιξης, στην προκειμένη περίπτωση των ιών, είναι πιο έξυπνη από μας (μας λένε οι βιολόγοι).

Για αρκετά ιογενή νοσήματα, όπως η ανεμευλογιά και η ιλαρά, η ανοσία διαρκεί ισόβια, ενώ για άλλα εξασθενεί συντομότερα. Υπάρχουν τέσσερις ήπιοι κορωνοϊοί που προκαλούν στον άνθρωπο το κοινό κρυολόγημα, και το ανοσοποιητικό μας σύστημα «θυμάται» πως να αμύνεται απέναντί τους για λιγότερο από ένα χρόνο. Αντίθετα, η ανοσία μετά από νόσηση από  τους τοξικότερους ιούς MERS και SARS διαρκεί αρκετά χρόνια.

Ο ιός COVID-19 βρίσκεται κάπου στη μέση. Μέχρι στιγμής, στις περισσότερες περιπτώσεις φαίνεται πως η ανοσολογική μνήμη διαρκεί τουλάχιστον έξι μήνες, έχει ωστόσο συμβεί άτομα που νόσησαν να ξαναμολυνθούν. Ο Akiko Iwasaki, ανοσολόγος του Yale, εκτιμά πως τα εμβόλια για τον COVID-19 προκαλούν πιο ισχυρή και πιο παρατεταμένη ανοσοποίηση από ότι η φυσική λοίμωξη, γιατί τα εμβόλια παρακάμπτουν τα κόλπα που χρησιμοποιεί ο ιός για να ξεγελάσει και να επιβραδύνει το ανοσοποιητικό σύστημα. «Μπορεί η ανοσία να μη κρατάει για μια ζωή, και δεν αποκλείεται να χρειαστούμε κάποια ενισχυτική δόση εμβολίου σε λίγα χρόνια. Μα, για την ώρα, δεν είναι αυτό το πρόβλημά μας.», λέει ο Iwasaki.

Περισσότερο απασχολεί, ίσως, πως θα συμπεριφερθεί ο ιός όσο αυξάνει ο αριθμός των εμβολιασμένων. Οι ιοί γενικά έχουν την τάση να μεταλλάσσονται, να μεταβάλλουν δηλαδή τα γονίδιά τους. Παράδειγμα, το στέλεχος του Covid-19  (Β 1.1.7.) που απομονώθηκε στη Βρετανία είναι μεταλλαγμένο στέλεχος που καθιστά τον ιό πιο εύκολα μεταδώσιμο. Τέτοια στελέχη προκαλούν ανησυχία, αν και μπορούν να αντιμετωπιστούν στο βαθμό που εφαρμόζονται σωστά τα γνωστά μέτρα υγιεινής, μάσκες, αποστάσεις κλπ…, οδηγίες που βαθμιαία θα αποσύρονται, όσο επιτυγχάνεται ο μαζικός εμβολιασμός. Δεν αποκλείεται να προκύψουν και άλλες μεταλλάξεις, με τέτοια στελέχη του SARS-Cov-2 που να είναι ανθεκτικά στα υπάρχοντα εμβόλια, ή και να μπορούν να προσβάλλουν άτομα που έχουν ήδη νοσήσει. Τέτοιο σενάριο ακολουθεί ο ιός της γρίπης, που οι συνεχείς μεταλλάξεις του μας υποχρεώνουν σε χορήγηση προσαρμοσμένων εμβολίων κάθε χρόνο. Η διαδικασία που θα επιτρέψει να εξελιχθεί αυτό το σενάριο εξαρτάται από τέσσερις τουλάχιστον παράγοντες:

Κατά πρώτο, η συχνότητα με την οποία μεταλλάσσεται ο ιός: είναι γενικά γνωστό ότι οι κορωνοϊοί έχουν μια συχνότητα 10 φορές μικρότερη από εκείνη των ιών της γρίπης (Influenza virus), όμως το βρετανικό στέλεχος εκδήλωσε άμεσα ήδη 17 μεταλλάξεις, νούμερο εντυπωσιακό. Δεύτερο, η πίεση που δέχεται ο ιός στο να αναπτύσσει την προσαρμογή του: προς το παρόν είναι χαμηλή, αλλά μπορεί να εκτοξευτεί όσο αυξάνουν οι εμβολιασμοί. Τρίτο, είναι η κλίμακα της πανδημίας: όσο αυξάνεται η διασπορά του ιού, τόσο θα αυξάνουν οι πιθανότητες να προκύπτουν  μεταλλάξεις ικανές να παρακάμπτουν τα εμβόλια. Τέλος, παραμένει ερωτηματικό το ποια θα είναι η εξέλιξη του ιού παράλληλα με την εφαρμογή των εμβολίων. Το εμβόλιο της ιλαράς παρασκευάστηκε τη δεκαετία ’60, και ο ιός της ιλαράς δεν έχει ακόμα δείξει ανθεκτικότητα απέναντι στο εμβόλιο αυτό, παρά την μεγάλη συχνότητα μεταλλάξεων που τον χαρακτηρίζει, κι αυτό γιατί αυτές οι ίδιες μεταλλάξεις που θα τον καθιστούσαν ανθεκτικό στο εμβόλιο, παράλληλα τον εξασθενούν – σαν να λέγαμε πως ο κλέφτης καταφέρνει να γίνει αόρατος, με συνέπεια, όμως, να μη μπορεί να κουνηθεί.

 

Ο Michael Mina, επιδημιολόγος και ανοσολόγος στο Χάρβαρντ, έχει εκφράσει την ανησυχία του ειδικά για το γεγονός ότι τα κυριότερα εμβόλια που παράγονται σήμερα στοχεύουν όλα τον ίδιο στόχο. Καθοδηγούν το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει την πρωτεϊνη spike του κορωνοϊού – τις αιχμές δηλαδή στην επιφάνειά του που ο ιός χρησιμοποιεί για να εισβάλλει στα ανθρώπινα κύτταρα. «Δεν έχει ξανασυμβεί στο παρελθόν να μπλοκάρουμε έναν ιό με τέτοιο τρόπο. Κάνουμε χρήση εμβολίων που είναι λίγο πολύ πανομοιότυπα, σε μια χωρίς προηγούμενο παγκόσμια κλίμακα και ταχύτητα, και σε χρόνο που ο ιός είναι ήδη πολύ διαδεδομένος»

Μελέτες πάνω σε κορωνοϊούς που προκαλούν πιο ήπια νόσηση στον άνθρωπο έχουν δείξει πως η πρωτεϊνη spike των ιών αυτών μπορεί να μεταβληθεί με τρόπο που να διαφεύγουν των μηχανισμών ανοσίας μέσα σε διάστημα μιας ή δύο δεκαετιών. O εξελικτικός βιολόγος Jesse Bloom εκτιμά πως θα ήταν καταστρεπτικό αν ο Covid-19 κατάφερνε το ίδιο. Ωστόσο, εκτιμάται πως τα εμβολιασμένα άτομα θα διατηρούν κάποια υπολειμματική ανοσία απέναντι στο μεταλλαγμένο στέλεχος του ιού. Είναι αρκετοί οι ερευνητές που ασχολούνται με την ταξινόμηση των ειδών των μεταλλάξεων που θα μπορούσαν να γίνουν προβληματικές, επόμενα αν κάτι τέτοιο συμβεί, θα αναγνωριστεί έγκαιρα. Εξ άλλου, τα εμβόλια που χρησιμοποιούν κομμάτι απ’ το γενετικό υλικό του ιού  (το mRNA του), όπως αυτά της Pfizer και της Moderna, είναι φτιαγμένα με τρόπο που επιδέχεται προσαρμογή και μπορούν να τροποποιηθούν κατάλληλα στην περίπτωση που ο ιός μεταλλαχθεί, χωρίς να χρειαστεί να ξεκινήσουν από το μηδέν. «Δεν πιστεύω πως όσα έχουμε πετύχει μπορούν να αχρηστευτούν εύκολα. Καταφέραμε να έχουμε το προβάδισμα, σε σχέση με τον ιό» λέει ο Bloom.

«Χρειάζεται να είμαστε από τώρα σε ετοιμότητα για το ενδεχόμενο ανάπτυξης στελεχών ανθεκτικών στα εμβόλια. Δεν μπορούμε να ξέρουμε πόσο γρήγορα θα συμβεί, είναι όμως βέβαιο ότι θα συμβεί» λέει ο βιολόγος Kristian Andersen, ερευνητής ιογενών λοιμώξεων.

 

Από άρθρο του Ed Yong “Where Year Two of the Pandemic Will Take Us”

https://www.theatlantic.com/health/archive/2020/12/pandemic-year-two/617528/